5 điểm khác biệt giữa Đông y và Tây y

Mục đích lớn nhất của cả Đông y và Tây y đều là chăm sóc sức khỏe, đẩy lùi bệnh tật cho con người. Tuy nhiên, do những khác biệt giữa Đông y và Tây y về hệ thống lý luận, phương thức khám và điều trị khiến nhiều bác sĩ, người bệnh có thái độ bài xích, thiếu tin tưởng với phương pháp còn lại.

Khác biệt giữa Đông y và Tây y

Để nói về sự khác biệt giữa Đông y và Tây y, một bác sĩ từng chia sẻ: “Đông y chỉ thấy rừng mà không thấy cây, còn Tây y chỉ thấy cây mà không thấy rừng”.

Đông y coi trọng tiếp cận con người về mặt tổng thể, không chỉ điều trị căn nguyên của bệnh mà còn nâng cao sức khỏe, sức đề kháng cơ thể, từ đó đem lại hiệu quả bền lâu. Ngược lại, Tây y nhằm vào bộ phận cụ thể để điều trị với mục đích chấm dứt bệnh một cách nhanh chóng nhất.

Để chẩn đoán tình trạng bệnh, Đông y vận dụng các phương pháp ngoại quan nên phụ thuộc rất lớn vào trình độ và kinh nghiệm của thầy thuốc để đem đến kết quả.

Khác với Đông y, Tây y sử dụng các phương pháp xét nghiệm, nội soi, siêu âm, chiếu chụp để chẩn đoán bệnh. 

Ưu điểm lớn của nền y học phương Đông là vận dụng triết học phương đông vào trong chẩn trị. Các thầy thuốc luôn có cách nhìn người bệnh một cách toàn diện. Nhờ vậy mà có sự điều chỉnh, nâng cao đề kháng để khắc phục bệnh tật.

Ngoài ra, thuốc và các biện pháp không sử dụng thuốc như dưỡng sinh, xoa bóp, châm cứu, thực phẩm bảo vệ sức khỏe, ẩm thực trị liệu… đều có nguồn gốc tự nhiên, thân thiện với cơ thể, ít độc và hạn chế tác dụng phụ.

Tuy nhiên, việc chẩn đoán bệnh bằng Đông y vẫn còn hạn chế, chưa được tiêu chuẩn hóa, phụ thuộc vào trình độ và kinh nghiệm cá nhân của người thầy thuốc.

Trong khi đó y học hiện đại có ưu điểm là ứng dụng thành quả công nghệ khoa học tiên tiến của nhân loại nên trang thiết bị dùng trong chẩn đoán, điều trị hiện đại, can thiệp sâu, kịp thời, hiệu quả cao với tình trạng cấp cứu, cấp tính, ngoại khoa… thậm chí khi cần có thể thay thế bộ phận, cấy ghép.

Nhưng nhược điểm dễ nhận thấy của y học phương Tây mà chúng ta đều biết đó là dễ rơi vào tình trạng lạm dụng thuốc, nhiều tác dụng phụ, gây nhiều tác hại cho sức khỏe.

Dù đã có lịch sử lâu dài, Y học cổ truyền đã chăm sóc sức khỏe người dân hiệu quả ngàn đời nay nhưng khi xã hội phát triển, sự quan tâm vào các vấn đề khoa học hiện đại cũng theo đó tăng lên. Nền y học cổ truyền với đặc điểm khiêm nhường, trầm ổn cũng dần bị nhiều người quên lãng.

Tuy nhiên, không một ai có thể phủ nhận những hiệu quả trong điều trị trong Đông y và Tây y. Dù nguyên lý và cách thức thực hiện thế nào, cả Đông và Tây y đều ra đời để phục vụ mục đích cao cả nhất: Chăm sóc và bảo vệ con người. 

Bởi vậy, thay vì bài xích, chê bai lẫn nhau, tại sao ta không kết hợp chúng cùng nhau để làm giảm nhược điểm và nâng cao hiệu quả trong điều trị?

Cách đây hơn nửa thế kỷ, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã có lời căn dặn về định hướng phát triển ngành y tế Việt Nam: Hiện đại, khoa học, dân tộc và đại chúng, kết hợp chặt chẽ giữa nền y học hiện đại và cổ truyền.

Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh, ông cha ta xưa kia có nhiều kinh nghiệm quý báu về chữa bệnh bằng thuốc ta không kém gì thuốc Tây. Mỗi bên đều có ưu điểm, hai ưu điểm kết hợp với nhau sẽ chữa bệnh cho nhân dân, đồng bào được tốt hơn.

Đông Tây y kết hợp trong điều trị hiện nay đã trở thành xu hướng tất yếu không chỉ có ở châu Á mà nó còn phổ biến hơn ở các nước Âu, Mỹ.

Thế kỷ 21, người ta đang chứng kiến sự trỗi dậy của y học phương Đông. Nhiều nhà khoa học trên thế giới đang nghiên cứu những bí ẩn Đông phương, hy vọng giải được những nan đề trong xã hội hiện đại, nhất là trong lĩnh vực y học.

Tuy chưa lý giải được hết nhưng người ta ngày càng quan tâm và sử dụng các phương pháp chữa trị từ phương Đông, đặc biệt là Trung y với những môn như châm cứu, bấm huyệt, thảo dược, khí công… Vô số các bằng chứng được ghi chép trong tài liệu xưa và thực tế trong xã hội nay khiến nhiều người mạnh dạn dùng Trung y thay thế một số phương thức y học hiện đại (đang có vấn đề về chi phí và tác dụng phụ). Ví dụ như cơ chế chữa trị của châm cứu chưa được luận giải hết nhưng nó đã được thừa nhận rộng rãi.

Trung y không chỉ là một vài phương thức chữa trị, nó là một hệ thống y học hoàn chỉnh và phong phú có lịch sử từ 5000 đến 7000 năm. Cùng là chữa bệnh cho người, nhưng lý luận Trung y và Tây y có sự khác biệt lớn.

1. Cơ thể con người có đơn giản chỉ là một thân xác thịt không?

Trung Y: Triết lý của y khoa Trung Quốc có thể được tìm hiểu trong bối cảnh Đạo gia. Các thầy thuốc Trung Y xem cơ thể người có mối liên hệ mật thiết với vũ trụ, mặc dù bé nhỏ, nhưng được cấu thành bởi năm nguyên tố gồm kim, mộc, thủy, hỏa, thổ, và chịu sự chi phối của 2 yếu tố chính là âm dương.

Tây Y: Y học phương Tây xem cơ thể người là các phần riêng biệt, có thể nghiên cứu độc lập. Phương thức tiếp cận này bắt nguồn từ thế kỷ 19 dựa trên hiểu biết về vi trùng, vi khuẩn cũng như “thuyết vi trùng” do nhà hóa học người Pháp Louis Pasteur (1822-1895) và nhà vi khuẩn học người Đức Robert Koch (1843-1910) sáng lập ra.

2. Cuộc chiến giữa vi khuẩn, vi trùng và thuyết cân bằng

Trung Y: Dựa trên sự cân bằng âm dương trong cơ thể, và điều hòa năng lượng vi tế trong cơ thể hay còn gọi là khí. Theo quan điểm của Trung y, bệnh nảy sinh do sự mất quân bình âm dương trong cơ thể, hay do khí bị tắc đâu đó trong kinh mạch. Các tác nhân “tà” như vi khuẩn, virus, nấm…. không dễ gì tấn công và gây bệnh cho người nếu khí huyết của họ dồi dào và cân bằng.

Tây Y: Coi vi trùng và vi khuẩn là nguyên nhân chủ yếu gây ra bệnh. Nên cách chữa trị là tìm ra loại vi trùng, vi khuẩn gây bệnh, cô lập, và ngăn ngừa sự lây lan của chúng bằng các biện pháp khác nhau (kháng sinh, diệt khuẩn, thanh trùng…).

3. Thuốc tự nhiên so với thuốc tổng hợp

Thuốc Trung y có rất nhiều thành phần là thảo dược, chất khoáng, cũng như chiết xuất từ động vật biển và trên cạn.

Trung Y: Thầy thuốc huyền thoại đầu tiên của Trung Y là Thần Nông, ông đã phát hiện ra 365 loại thảo dược có khả năng trị bệnh cách đây 5000 năm. Từ đó trở đi, các thầy thuốc Trung y vẫn đang tiếp tục làm dài thêm danh sách này. Các loại khoáng chất, côn trùng, động vật biển, và một bộ phận từ các loài động vật lớn cũng được sử dụng bào chế thuốc. Thành phần được pha trộn thành dạng lỏng hoặc dạng viên, với mục tiêu là toàn bộ cơ thể nhằm khôi phục lại sự quân bình âm dương.

Tây Y: Thành phần thuốc của y học Phương Tây chủ yếu phát xuất từ nhiều loài thực vật và thảo mộc khác nhau. Tuy nhiên, ngày nay thuốc tây không còn được bào chế ở trạng thái tự nhiên. Chúng được tổng hợp theo phương thức hóa học dưới các quy trình sản xuất công nghiệp. Mục tiêu chủ yếu là nhắm vào các triệu chứng cụ thể. Một loại thuốc dùng chung cho tất cả mọi người. Và một loại thuốc này cần phải làm trung hòa tác dụng phụ của một loại khác, và loại khác lại làm trung hòa tác dụng phụ của loại khác nữa, cứ như vậy.

4. Hai cách tiếp cận khác nhau để có một sức khỏe tốt

Trung Y: Ngoài thảo dược, nền y học cổ truyền còn có một số liệu pháp chữa trị khác như châm cứu, cứu ngải, thôi nã (một phương pháp xoa bóp cổ truyền của Trung Y, chuyên giảm đau xương khớp), và khí công (các bài tập khí công thông thường hay có phần thiền định). Các phương pháp chữa trị này đều nhằm cùng một mục tiêu cơ bản đó là khôi phục lại sự quân bình âm dương, điều hòa khí trong cơ thể để ngăn ngừa bệnh tật. Yếu tố “tâm” rất được chú trọng trong dưỡng sinh phòng bệnh. Bệnh là từ tâm mà ra.

Tây Y: Ngoài thuốc và phẫu thuật, y học phương Tây cơ bản không còn cách trị liệu nào khác. Để giúp cơ thể đạt trạng thái sức khỏe tốt ngăn ngừa bệnh tật, họ có các bài tập thể dục, chế độ ăn kiêng, và uống thuốc bổ vitamin hàng ngày. Phương Tây tập trung chữa trị triệu chứng, nhưng không có các nguyên lý tổng thể cơ bản để giúp giữ gìn sức khỏe của cơ thể nói chung.

5. Siêu năng lực so với máy móc siêu việt

Trương Trọng Cảnh và Hoa Đà là hai thầy thuốc Trung Hoa thời Hán được cho là có các năng lực siêu thường.

Tây Y: Để kiểm tra các bộ phận bên trong cơ thể, mà không cần tới phẫu thuật phanh mổ, các bác sỹ phương Tây sử dụng các máy X-quang và CT, MRI, tuy hiện đại nhưng khá cồng kềnh, cần được vận hành với một cơ sở hạ tầng nhất định cùng những chuyên gia hiểu biết kỹ thuật.

Trung Y: Các thầy thuốc Trung Quốc cổ đại, theo sử sách ghi chép, còn sở hữu các công năng đặc dị. Họ có thể nhìn vào trong não bệnh nhân phát hiện có khối u hay các triệu chứng nguy hiểm chưa bộc lộ ra ngoài, như câu chuyện Hoa Đà nhìn thấy khối u trong não của Tào Tháo… Họ thậm chí còn có thể phát hiện ra ai đã thực sự chết hay chưa. Giới tu luyện cho rằng đây đều là các khả năng sẵn có của cơ thể người, nhưng chỉ có những người có tiêu chuẩn tâm tính cao mới có thể sử dụng được. Vậy nên họ chú trọng giảng về y Đức.

Trả lời